Τετάρτη 24 Ιουνίου 2026

ΓΟΝΑΤΙΣΑ ΣΤΟΝ ΑΓΙΟ ΙΩΑΝΝΟ ΤΟΝ ΠΡΟΔΡΟΜΟ

«Είπε ο μακαριστός σοφός ιεράρχης Γόρτυνος και Μεγαλοπόλεως κυρός Ιερεμίας (Φούντας): Όταν μετατέθηκα στην Ι. Μητρόπολη Πειραιώς το 1983 με θέση ιεροκήρυκα, επισκέφθηκα τον Ι. Ναό της Ευαγγελιστρίας. Εκεί γονάτισα μπροστά στην εικόνα του αγίου Ιωάννου του Προδρόμου και τον παρακάλεσα να με ενισχύει και να με φωτίζει στο έργο μου. Και το έκανα αυτό, γιατί ο άγιος Ιωάννης έχει μεγάλη παρρησία ενώπιον Κυρίου του Θεού μας. Οι προσευχές του και η μεσιτεία του για εμάς γίνονται αμέσως αποδεκτές από τον Κύριο. Ο άγιος έχει ξεχωριστή χάρη αγάπης για τον κόσμο».

Για τον μακαριστό ιεράρχη Ιερεμία, σπουδαίο και σοφό πανεπιστημιακό διδάσκαλο, δεν χρειάζονται πολλά λόγια. Το έργο του: συγγραφικό, διδασκαλικό, φιλανθρωπικό, ιεραποστολικό είναι τοις πάσι γνωστό, αποτελεί δε παράδειγμα προς μίμηση για όλους τους πιστούς, κληρικούς και λαϊκούς. Εν προκειμένω μας ενδιαφέρει η μαρτυρία του για τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο, όταν βρέθηκε στην Ι. Μητρόπολη Πειραιώς. Στον άγιο Ιωάννη στράφηκε προς ενίσχυση και φωτισμό του, με δεδομένη βεβαίως την πίστη του ότι πηγή της χάριτος και της δύναμης είναι ο Τριαδικός Θεός μας, αφότου μάλιστα ενσαρκώθηκε ο Υιός και Λόγος του Θεού στο πρόσωπο του Χριστού μας.

Ο μακαριστός Μητροπολίτης διαπνεόταν από τη βαθιά πίστη του στην Εκκλησία ως σώμα του Κυρίου Ιησού. Κι ήταν ένας από εκείνους τους εκκλησιαστικούς άνδρες που με απλό αλλά και συνάμα βαθύτατο τρόπο πρόσφερε την πίστη αυτή στον λαό του Θεού - ως γνωστόν άλλωστε τότε μπορεί κανείς να εκθέσει τα της χριστιανικής πίστεως με σαφήνεια και απλότητα, όταν όχι μόνο τα έχει μελετήσει αλλά πρωτίστως τα έχει ζήσει και μέχρι τέλους της ζωής του αγωνίζεται να τα ζει και να διευρύνει την εμπειρία της γνώσεώς του αυτής. Ο μακαριστός ήταν από την άποψη αυτή ένας ζηλωτής αληθινός της πίστεως. Όχι ζηλωτής με «ζήλον ου κατ’ επίγνωσιν» κατά τον απόστολο Παύλο, αλλά με ζήλο που χαρακτηρίζεται από την αγάπη προς τον Θεό και κυρίως από την αγάπη προς τον συνάνθρωπο. Δεν διενοείτο ο κυρός Ιερεμίας να γνωρίσει κάτι από την πίστη του, είτε από τον προσωπικό του αγώνα είτε από τις μελέτες του, και να μη θελήσει σχεδόν αμέσως να το μεταφέρει στον πιστό λαό. Γιατί, όπως εξηγούσε, η πίστη αυτή αποτελεί τη χαρά του ανθρώπου. Άνθρωπος που με επίγνωση στρέφεται προς τον Θεό δέχεται τη χάρη Του που είναι πάντοτε χαρά. Η συνεχής έκδοση των βιβλίων του, τα περιοδικά που έβγαζε, η επιθυμία του ακόμη και την πανεπιστημιακή γνώση του να τη μετουσιώνει σε βρώση και πόση των απλών πιστών επιβεβαιώνουν την παραπάνω πραγματικότητα.

Υπόβαθρο λοιπόν του ζήλου του και της όλης δραστηριότητάς του ήταν ακριβώς η πίστη του στην Εκκλησία. Την Εκκλησία που κεφαλή Της έχει τον Ιησού Χριστό και μέλη Της όλους τους αγίους, κεκοιμημένους και ζώντες, εξαιρέτως δε την Παναγία Μητέρα του ενανθρωπήσαντος Θεού και τον άγιο Ιωάννη τον Πρόδρομο. Για τον μακαριστό Ιεράρχη η Παναγία όντως υπέρκειτο και υπέρκειται όλων των ανθρώπων αλλά και πάντων των αγγέλων και των αρχαγγέλων – πάμπολλα τα έργα του που τονίζουν την αλήθεια αυτή της πίστεως – αλλά και δεύτερος μετά την Παναγία ήταν και είναι ο άγιος Ιωάννης. Και ποιος μπορεί να αμφισβητήσει την εκτίμηση αυτή, όταν την έχει διατυπώσει με τον πιο σαφή τρόπο ο ίδιος ο αρχηγός της πίστεώς μας Χριστός; Εκείνος δεν ομολόγησε ότι «μείζων εν γεννητοίς γυναικών Ιωάννου» δεν υπάρχει;

Γιατί ήταν εκείνος που το πνεύμα του προφήτη Ηλία ευρισκόταν πάνω του, ήταν εκείνος που ήρθε στον κόσμο με ξεχωριστή ενέργεια του Τριαδικού Θεού «εκ στείρας γυναικός», ήταν εκείνος που ήδη στη μήτρα της μητέρας του ευρισκόμενος δέχτηκε τη χάρη του Θεού προσκυνώντας τον στη μήτρα της Υπεραγίας Θεοτόκου ενανθρωπήσαντα Υιό και Λόγο, ήταν εκείνος που όλη η ζωή του ήταν ένα βίωμα και ένα κήρυγμα μετανοίας ως επιστροφής στον Θεό, κάτι που έφερε ως «φυσιολογικό» αποτέλεσμα τον μαρτυρικό του θάνατο, ήταν εκείνος που ευαγγελίσθηκε τον ερχομό του Κυρίου ακόμη και στους εν Άδη ευρισκομένους, όπως διαρκώς το εξαγγέλλει και το απολυτίκιό του! Ένα αδιάκοπο θαύμα η ζωή του αγίου Ιωάννου.

Γι’ αυτό και η προτεραιότητά του στη ζωή της Εκκλησίας είναι δεδομένη. Προβάλλει η Εκκλησία μας τη φοβερή προσωπικότητά του και διαρκώς μας υπενθυμίζει ότι ο μόνος δρόμος για σωτηρία, για σχέση δηλαδή με τον ζωντανό Θεό, είναι η μετάνοια. Τη μετάνοια δεν κήρυσσε και ζούσε, όπως είπαμε, ο άγιος Ιωάννης; Γι’ αυτό και «φύτρωσε» και ήλθε στον κόσμο! «Μετανοείτε. Ήγγικε γαρ η βασιλεία των Ουρανών». Κάθε φορά που ακούμε ή βλέπουμε στην εικόνα του τον άγιο Πρόδρομο τη μετάνοια πρέπει να θυμόμαστε, γιατί είναι ο μονόδρομος που εκβάλλει στον Χριστό. Και τι σημαίνει μετάνοια; Άνοιγμα των οφθαλμών μας για να δούμε την πραγματικότητα του εαυτού μας, δηλαδή τις αμαρτίες και τα «χάλια» μας, αλλά και στροφή με δύναμη και ζέση προς τον Θεό μας που μας περιμένει με ανοιχτές αγκάλες για να μας δώσει όλη τη ζωή Του. Ό,τι σημειώνει ο ίδιος ο Κύριος στην παραβολή του ασώτου, το κατεξοχήν παράδειγμα της μετάνοιας, αυτό κηρύσσει και εξαγγέλλει και η Εκκλησία μας. Κι αυτό σηματοδοτεί κάθε φορά και η παρουσία του αγίου Ιωάννη.

Ποιο το συμπέρασμα έτσι; Ότι μιλώντας για τον άγιο Ιωάννη μιλάμε πάντοτε για την ταπεινή αγάπη, τον όρο για να μπορεί να βρει «έδαφος» ο Θεός στην καρδιά και όλη την ύπαρξή μας. Πού επιβλέπει ο Θεός παρά μόνον εκεί που συντρέχουν οι προϋποθέσεις αποδοχής Του: την ταπείνωση και την αγάπη – ό,τι μας «συγγενεύει» (άγιος Πασιος) με τον Ίδιο. Γι’ αυτό και ο άγιος Ιωάννης δεν είναι αυτό που οι πολλοί έχουν ως εικόνα στο μυαλό τους: τον αυστηρό μόνον ασκητή που «κραύγαζε» τη μετάνοια με άτεγκτο τρόπο, επισείοντας την τιμωρία με «χαρά»! Μία τέτοια εικόνα όχι μόνον αδικεί τον άγιο, αλλά διαστρέφει την παρουσία του και το έργο που του είχε αναθέσει ο Κύριος. Ο άγιος Βαπτιστής και Πρόδρομος χαρακτηρίζεται από ό,τι δηλώνει η μετάνοια: τη χάρη και τη χαρά του Θεού, άρα την αγάπη Εκείνου και μάλιστα στον υπερθετικό βαθμό. Κι αυτό θα πει πως η προσέγγιση του αγίου Ιωάννη συνιστά προσέγγιση μιας αγκαλιάς, που παρηγορεί και ενισχύει τον άνθρωπο – αυτό που είχε κατανοήσει με τη βαθιά καρδιά του και ο μακαριστός κυρός Μητροπολίτης Ιερεμίας. «Ο άγιος έχει ξεχωριστή χάρη αγάπης για τον κόσμο».   

Να επικαλούμαστε τον άγιο Ιωάννη, ξεχωριστά μάλιστα τις ημέρες των εορτών του – Γενέσιον, Βάπτιση του Κυρίου, αποτομή της τιμίας του κεφαλής. Είναι ημέρες που η παρρησία του ενώπιον του Κυρίου «πολλαπλασιάζεται». Αρκεί να τον προσεγγίζουμε με πίστη και με απλότητα. Όπως το έλεγε και ο άγιος Παΐσιος ο αγιορείτης: «Μπορούμε να προσευχόμαστε στους Αγίους, αλλά χρειάζεται απλότητα. Να τους μιλάμε απλά. Τους Αγίους τους φωνάζεις και έρχονται».